فهرج روستایی با سرگذشت عجیب

قدمت روستای فهرج

روستای فهرج از توابع بخش مرکزی شهرستان یزده که توی ۲۲ کیلومتری جنوب شرقی یزد و توی مسیر جاده یزد – بافق قرار گرفته. قدمت این روستای تاریخی به قبل از پیدایش اسلام برمیگرده حتی. آثاری که توی فهرج پیدا شده، ثابت میکنه که این روستا قدمت زیاد و غنی ای داره.
بعضیا قدمت روستای فهرج رو در حدود ۵۰۰۰ سال تخمین زدن.این روستا ، دروازه الیساتیس و یکی از چهار بخش مهم و اصلی شهر تاریخی یزد قدیم بوده. اسم این روستا مربوط به قبل از اسلامه و گفته میشه که اسم اولیه اون «فرافر» بوده که با گذشت زمان توی قرن های چهارم و پنجم هجری قمری به «پهره» یا «پهرشت» و بعد از اون به «فهرج» تغییر پیدا کرده.
مردم فهرج به زبان فارسی با لهجه یزدی صحبت میکنن و مسلمون و پیرو مذهب شیعه جعفری هستن. مسجد جامع فهرج، تنها مسجدِ جهان اسلامه که ساختمونش با این که این همه قدمت داره، هیچ تغییری نکرده.

مسجد جامع فهرج

علاوه بر این که بین باستان شناس ها اختلاف نظر وجود داره، اما ظاهراً مسجد جامع فهرج قدیمی‌ترین مسجد ایرانه. این مسجد متعلق به نیمه ی قرن یکم هجری قمریه.فهرج
مسجد جامع فهرج، مسجد بزرگیه که دو شبستان تابستونی و زمستونی داره. منار گلی مسجد از شاخصه‌های اصلی اون به حساب میاد که از فاصله دور هم میشه اون رو دید.
ستون‌های مسجد، بزرگ و مستحکمه و تزئینات معماری ای مثل ظرافت گچبری‌ها و سقف بلند اون، هر بیننده ای رو به وجد میاره. قدمت مسجد جامع فهرج به نیمه اول قرن اول هجری مربوط میشه اما ساختمون اصلی بنا از آثار دوره ساسانیانه که با ورود اسلام و در اصل زمان خلافت عمر به مسجد تبدیل شده.

آب انبار

آب انبار حسینیه، یه آب انبار قدیمیه که قدمتش به دوره‌های پیش از اسلام مربوط میشه و در حاشیه اون مراسم تقدیس آب برگزار می‌شده. بعد از اسلام هم این آب انبار مورد استفاده قرار گرفته.
یه مسجد دیگه ای که توی فهرج وجود داره، مسجد علاقبندیه که متأسفانه خرابه‌هایی از اون به جا مونده و گچبری‌های خیلی قشنگ و زیبایی داره. مجموعه تاریخی شهدای فهرج توی ۲ کیلومتری روستا قرار گرفته و اطراف اون آثار و ابنیه ی تاریخی زیادی قرار داره. بعضی از آثار به جا مونده از دره ای که اطراف روستا وجود داره رو به قبرهای اوایل دوره اسلامی و تعدادی رو به دوره‌های قبل از اسلام مربوط میدونن.
داستان حمله اعراب
یه داستان خیلی جال راجع به این روستا وجود داره که باید براتون تعریف کنم. جونم براتون بگه که مردم فهرج زرتشتی بودن و بعد از حمله ی عرب ها به یزد و فهرج، اعراب، فهرجی ها رو به اسلام دعوت کردن و بهشون گفتن که یا مسلمون بشید، یا به ما خراج بدید و یا با ما بجنگین. فهرجاهالی فهرج از اعراب مهلت خواستن تا فکر کنن.
اما ا… این مهلت واسه فکر کردن به پیشنهاد اعراب ازشون تقاضا نشد! بلکه مردم اون دوران فهرج، با اهالی روستای یهودی نشین خویدک و هرفته مشورت کردن و به این نتیجه رسیدن که شبونه به اعراب حمله کنن. با حمله به اعراب، عده زیادی از اون ها رو به قتل رسوندن و محل خاکسپاری اون ها به مجموعه شهدا معروف شده. امیدوارم که شمام مثل من از شنیدن این داستان لذت برده باشید.
قلعه تاریخی فهرج به قرون ۱۰ و ۱۱ هجری قمری منسوب شده و چشم‌انداز جذاب و زیبایی داره. از مراسم ویژه این روستا میتونیم به برگزاری مجالس جشن و شادی توی اعیاد ملی و مذهبی و مراسم نخل برداری و نخل گردانی توی عاشورا اشاره کنیم. مراسمشون انقدر جالبه و خاص خودشونه که آدم دوست داره بره و از نزدیک ببینه. من که خودم ندیدم ولی تعریفش رو خیلی شنیدم.